Kumar ve Madde Bağımlılığında Online Terapi: Dijital Destek Ne Kadar Etkili Olabilir?

Teknolojinin gelişmesiyle birlikte kumar ve madde bağımlılığı gibi hastalıklar, dijital ortam üzerinden daha kolay erişilebilir hale gelmiştir. Bu durum, bazı kişiler için tedaviye başvurmayı da zorlaştırabilir. Özellikle yoğun utanç duygusu yaşayan, fiziksel olarak kliniğe gitmekte güçlük çeken veya coğrafi olarak uzak olan bireyler için online terapi (tele-psikiyatri) bir seçenek olarak değerlendirilebilir.

İstanbul psikiyatrist ve bağımlılık uzmanı Doç. Dr. Özlem Kızılkurt, online terapinin bağımlılık tedavisinde belirli koşullar sağlandığında destekleyici bir rol oynayabileceğini belirtmektedir. Ancak online terapinin her durumda yüz yüze tedavinin yerine geçebileceği düşünülmemelidir. Sanal kumar bağımlılığı hakkında daha fazla bilgi için Sanal Kumar Bağımlılığı Nedir? başlıklı içeriğimizi inceleyebilirsiniz.

1. Online Bağımlılık Terapisi Nedir?

Online bağımlılık terapisi, güvenli video konferans platformları üzerinden yürütülen psikiyatrik değerlendirme ve psikoterapi sürecidir. Bu süreçte Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT), Motivasyonel Görüşme ve nüks önleme stratejileri gibi yöntemler dijital ortama uyarlanarak uygulanabilir.

Online terapi, yüz yüze görüşmenin yerini tamamen almaz; ancak belirli durumlarda tedavi sürecine erişimi kolaylaştırabilir. Sürecin etkili olabilmesi için düzenli katılım, yapılandırılmış takip ve uygun teknik altyapı önemlidir.

2. Online Terapinin Olası Avantajları

Online terapinin bazı kişiler için sunduğu potansiyel avantajlar şunlardır:

• Mahremiyet: Kişinin kendi ortamında, kimseye görünmeden tedavi sürecine başlayabilmesi.
  
• Coğrafi Erişim: İstanbul dışında yaşayan veya seyahat imkanı sınırlı olan bireylerin uzman desteğine ulaşabilmesi.
  
• Esneklik: İş, okul veya bakım sorumlulukları nedeniyle yüz yüze görüşmeye devam etmekte zorlanan kişiler için alternatif oluşturabilmesi.
  
• Kriz Anlarında Destek: Aşerme dönemlerinde terapistle daha hızlı iletişim kurulabilmesi (uygun protokoller dahilinde).
  

Bu avantajlar, her birey için aynı derecede geçerli olmayabilir ve tedavi sürecinin niteliğini tek başına belirlemez.

3. Online Bağımlılık Tedavisinde Başarı İçin Önemli Unsurlar

Online terapinin etkili olabilmesi için bazı temel unsurların sağlanması önemlidir:

• Kumar ve bahis sitelerine erişimin sınırlandırılması (telefon ve cihaz kısıtlamaları gibi).
• Finansal kontrolün sağlanması ve gerektiğinde aile desteğinin sürece dahil edilmesi.
• Tedavide belirlenen stratejilerin günlük yaşamda düzenli olarak uygulanması.
• Tetikleyicilerin erken fark edilmesi ve riskli durumlarda uygulanacak baş etme planının önceden oluşturulması
  

Bu unsurlar, hem online hem de yüz yüze tedavide benzer şekilde önem taşır.

4. Dijital Ortamdaki Tetikleyicilerle Baş Etme

Kumar bağımlılığında tetikleyiciler yalnızca duygular değildir. Telefon bildirimleri, sosyal medya reklamları, spor karşılaşmaları, boş zamanlar veya belirli rutinler de kumar oynama isteğini artırabilir.

Terapi sürecinde kişinin kendi tetikleyicileri ayrıntılı olarak değerlendirilir. Bu tetikleyicilerle karşılaşıldığında nasıl hareket edileceği, riskli durumların nasıl yönetileceği ve dürtü geldiğinde uygulanabilecek baş etme stratejileri birlikte planlanır. Amaç, tetikleyicileri tamamen ortadan kaldırmak değil; onların bağımlılık davranışını başlatmasını engelleyebilecek becerileri geliştirmektir.

5. Online Terapi ve İlaç Tedavisinin Birlikte Değerlendirilmesi

Kumar ve madde bağımlılığı tedavisinde psikoterapi temel yaklaşımlardan biridir. Ancak bazı kişilerde yoğun aşerme, dürtüsellik, depresyon, kaygı veya eşlik eden diğer psikiyatrik belirtiler nedeniyle ilaç tedavisi de sürece eklenebilir.

İlaç tedavisi gerekip gerekmediği, kişinin klinik değerlendirmesi sonucunda psikiyatrist tarafından belirlenir. Online görüşmelerde tedavinin etkinliği, yan etkiler ve klinik gidiş düzenli olarak takip edilebilir. Ancak ayrıntılı fiziksel değerlendirme gerektiren durumlarda, detoks sürecinde veya acil müdahale gerektiren klinik tablolarda yüz yüze değerlendirme öncelikli tercih edilir.

6. Online Terapi Kimler İçin Daha Uygun Olabilir?

Online terapi, aşağıdaki durumlarda daha uygun bir seçenek olarak değerlendirilebilir:

• Yüz yüze görüşmeye başlamakta zorlanan kişiler.
• Şehir dışında veya yurt dışında yaşayanlar.
• Düzenli olarak kliniğe ulaşım konusunda güçlük yaşayanlar.
• İş, eğitim veya seyahat nedeniyle yüz yüze seanslara düzenli katılamayanlar.
• Tedavi ve takip sürecini online olarak sürdürmek isteyen kişiler.
  

Bununla birlikte, akut kriz yaşayanlar, ağır madde bağımlılığı olanlar veya ilk değerlendirmesi yapılmamış kişiler için başlangıçta yüz yüze görüşme daha uygun olabilir.