Opiyat kullanımıyla ilgili güçlükler yaşadığınızda, değerlendirmeyi yalnızca kullanılan maddeyle sınırlamıyoruz. Kullanımın bedensel ve ruhsal sağlığınızı, ilişkilerinizi ve günlük yaşamınızı nasıl etkilediğini birlikte ele alıyoruz. Amaç; ihtiyaçlarınıza uygun, tıbbi güvenliği gözeten ve düzenli takiple sürdürülebilen bir tedavi planı oluşturmaktır.
Opiyat ve opioid bağımlılığı nedir?
Morfin ve kodein gibi maddeler opiyat grubunda yer alır. Daha geniş bir kavram olan opioidler; doğal, yarı sentetik ve sentetik maddeleri kapsar. Eroin ve bazı güçlü reçeteli ağrı kesiciler de bu grupta değerlendirilir. Tıbbi amaçla başlanmış bir kullanımda da sorun gelişebileceği için, kişinin kullandığı ilaçları ve kullanım öyküsünü ayrıntılı biçimde konuşmak önemlidir.
Opioid kullanım bozukluğunda, kişinin kullanımı kontrol etmekte zorlanması ve olumsuz sonuçlara rağmen kullanımın sürmesi ön plandadır. Fiziksel bağımlılık ve yoksunluk tek başına tanı koydurmaz; özellikle reçeteli ilaç kullanan kişilerde değerlendirme, tedavinin tıbbi bağlamı dikkate alınarak yapılır.
Hangi belirtiler değerlendirme gerektirir?
- Planlanandan daha fazla veya daha uzun süre kullanmak.
- Azaltma ya da bırakma girişimlerini sürdürmekte zorlanmak.
- Maddeyi bulmaya, kullanmaya veya etkisinden toparlanmaya giderek daha fazla zaman ayırmak.
- Yoğun kullanma isteği ve günlük sorumluluklarda aksama yaşamak.
- Sağlık sorunlarına veya ilişkilerdeki güçlüklere rağmen kullanıma devam etmek.
Bu belirtilerin varlığı, kişinin iradesi ya da karakteri hakkında bir yargı değildir. Görüşmede belirtilerin ne zamandır sürdüğünü, ne sıklıkta ortaya çıktığını ve yaşam üzerindeki etkisini değerlendiriyoruz.
Opiyat bağımlılığı tedavisini nasıl planlıyoruz?
1. Kapsamlı psikiyatrik ve tıbbi değerlendirme
İlk görüşmede kullanılan maddeleri ve ilaçları, son kullanım zamanını, önceki tedavileri, yoksunluk deneyimlerini ve eşlik eden sağlık sorunlarını ele alıyoruz. Alkol ya da başka maddelerin birlikte kullanılması da tedavi güvenliği açısından önemlidir. Gerekli muayene ve tetkikler ile tedavinin ayaktan mı yoksa hastane koşullarında mı yürütülmesi gerektiği belirlenir.
2. Yoksunluk yönetimi ve ilaç tedavisinin değerlendirilmesi
Opioid kullanım bozukluğunda kanıta dayalı ilaç tedavileri önemli bir yere sahiptir. Yalnızca arındırma sürecinin tamamlanması, uzun dönem tedavinin yerini tutmaz. İlaç seçimi ve izlem; kişinin klinik durumu, kullandığı madde ve tedavinin yürütüleceği sağlık kuruluşunun olanakları doğrultusunda planlanır. Gerekli durumlarda ilgili bağımlılık tedavi merkezine yönlendirme yapılır.
3. Psikoterapi ve günlük yaşamın yeniden düzenlenmesi
Tedavide kullanma isteğini tetikleyen durumları, zorlayıcı duyguları ve madde kullanımının yaşam içindeki yerini anlamaya çalışıyoruz. Psikoterapi sürecinde bu durumlarla baş etme becerileri, ilişkiler, uyku düzeni ve günlük sorumluluklar üzerinde çalışılabilir. Eşlik eden depresyon veya kaygı belirtileri de aynı değerlendirme içinde ele alınır.
4. Düzenli takip ve aile desteği
İzlem görüşmelerinde yalnızca madde kullanımını değil, tedavinin sürdürülebilirliğini ve kişinin ihtiyaçlarını da gözden geçiriyoruz. Kişinin onayı ve gereksinimleri doğrultusunda aile danışmanlığı sürece dahil edilebilir. Tekrar kullanım yaşandığında bunu gizlenmesi gereken bir başarısızlık olarak değil, tedavi planının yeniden değerlendirilmesini gerektiren bir durum olarak ele alıyoruz.
Tedaviye ara verdikten sonra neden yeniden değerlendirme gerekir?
Kullanıma ara verildikten sonra tolerans azalabilir. Daha önce kullanılan miktara geri dönmek aşırı doz riskini artırabilir. Bu nedenle bırakma, yeniden kullanma veya ilaç değişikliği dönemleri tıbbi değerlendirmeyle yönetilmelidir.
Uyanmama, bilincin belirgin etkilenmesi, solunumun yavaşlaması veya durması gibi belirtilerde randevu beklemeyin; 112 Acil Çağrı Merkezi’ni arayın.
Kadıköy’de değerlendirme ve başvuru
Prof. Dr. Özlem Kızılkurt ile Caddebostan’daki muayenehanede yapılacak değerlendirmede, başvuru nedeninizi ve uygun tedavi basamağını birlikte ele alabiliriz. Görüşme planlamak için iletişim ve randevu sayfasını kullanabilirsiniz. Diğer kullanım sorunları hakkında bilgi için Madde Bağımlılığı Tedavisi sayfasını inceleyebilirsiniz.

